بسیاری از مدیران ساختمان تصور میکنند نمای سنگی، یک تابلوی نقاشی ثابت است که یک بار نصب شده و تا ابد همانطور میماند. این بزرگترین خطای استراتژیک در نگهداری ساختمان است. از دیدگاه مهندسی، نمای ساختمان یک سیستم “داینامیک” و پرتنش است. سنگها هر روز با طلوع و غروب خورشید منبسط و منقبض میشوند، ملات پشت سنگ در اثر رطوبت دچار تغییرات شیمیایی میشود و لرزشهای خفیف شهری (ترافیک و باد) دائماً به سازه ضربه میزنند.
ما در مجموعه «آرس» معتقدیم قبل از اینکه دریل را روشن کنیم، باید ذات متریال را بشناسیم. این مقاله، نقشه راه جامع شناخت متریالهای تشکیلدهنده نما و متریالهای نگهدارنده نما است. تمام مقالات تخصصی سایت، ریشه در این تحلیل بنیادین دارند.
اگر درباره پیچ رولپلاک نما و نحوه اجرای صحیح آن سؤالی دارید، پیشنهاد میکنیم به صفحه راهنمای اجرای پیچ رولپلاک نما مراجعه کنید تا با مراحل اجرا، نکات فنی و پاسخ پرسشهای رایج بهصورت کامل آشنا شوید.
در این بخش، اجزایی را بررسی میکنیم که در زمان ساخت استفاده شدهاند و اکنون منشأ خطر هستند. چرا سنگها رفتار متفاوتی دارند؟
هر سنگی “ضریب انبساط حرارتی” و “تخلخل” خاص خود را دارد. شناخت این دو فاکتور، کلید انتخاب روش ایمن سازی است:
ساختار: دارای حفرهها و تخلخل بسیار بالا.
رفتار: جذب آب بالا و باعث نفوذ رطوبت می شود.ملات سیمان به خوبی در حفرههای آن نفوذ کرده و “گیرایی مکانیکی” ایجاد میکند. تراورتن در برابر تغییرات دما منعطف است و کمتر دچار شوک حرارتی میشود.
چالش اجرا: معمولاً چالش کمی دارد، اما اگر پوکی سنگ بیش از حد باشد، در هنگام سوراخکاری ممکن است خرد شود.
ساختار: بسیار متراکم، بلورین، سنگین و تقریباً بدون تخلخل (جذب آب نزدیک به صفر).
رفتار خطرناک: ملات سیمان به تنهایی به گرانیت نمیچسبد (چسبندگی بسیار کمی دارد). این سنگ گرانیت با “اسکوپ” (سیمکشی پشت) و مواد افزودنی به بتن نگه داشته میشود. اگر اسکوپ پوسیده شود و عمر مواد افزودنی پایان یابد، گرانیت مثل یک گیوتین سنگین جدا میشود. ضریب انبساط آن با ملات متفاوت است و در سرما و گرما سریعاً از ملات “جدا” (Junction Failure) میشود.
نیاز اجرایی: نیاز به تراکم پیچ بالاتر و متههای الماسه قدرتمند دارد.
مرمریت (Marmarit): زیبایِ شکننده
ساختار: آهکی با رگههای خاکی یا فسیلی.
رفتار خطرناک: این سنگ اصلا مناسب نمای بیرونی نیست (اما متاسفانه استفاده میشود). در برابر رطوبت و آفتاب، رگههای آن سست شده و سنگ “پوسته میکند”. مرمریت در برابر ضربه دریل چکشی به شدت حساس است و پتانسیل پودر شدن بالایی دارد.
پیچ به سنگ نمیچسبد؛ پیچ باید در “دیوار اصلی” درگیر شود. جنس دیوار تعیینکننده نوع رولپلاک است:
حالا که نما را شناختیم، ابزارهای جراحی (پیچ، رولپلاک، چسب) را بررسی میکنیم. تفاوت کیفیت در اینجا، تفاوت بین “هزینه” و “سرمایهگذاری” است.
در نمای ساختمان، دشمن اصلی “اکسیداسیون” (زنگزدگی) است. اینکه در چه آب و هوایی ساختمان قرار دارد تعیین کننده اصلی نوع پیچ می باشد اما در هر صورت پیچ های سیاه و زرد نباید بکارگیری شود.
رولپلاک فقط یک پلاستیک نیست؛ یک مکانیزم مهندسی است.
قبل از اجرای پیچ رولپلاک، شناخت درست متریال و نوع پیچ اهمیت زیادی داره. برای آشنایی کامل با انواع پیچ رولپلاک نما و انتخاب بهترین گزینه متناسب با نمای ساختمان، پیشنهاد میکنیم این مقاله رو مطالعه کنید.
گاهی پیچ کردن ممکن نیست (مثل سنگهای باریک یا ابزارهای دندانموشی). اینجا شیمی وارد میدان میشود.
استفاده از رنگهای روغنی معمولی یا اسپریهای آماده، اشتباه است. ما از رنگهای صنعتی استفاده میکنیم که دو ویژگی حیاتی دارند:
شاید بپرسید: “چرا بتونه نزنیم تا پیچ کاملاً محو شود؟” پاسخ ما بر اساس بررسی صدها پرونده ریزش سنگ و حوادث ساختمانی است. بتونه روی پیچ، یک “هزینه خاموش” است. بیایید دلایل فنی و ایمنی آن را بررسی کنیم:
داشتن بهترین متریال بدون تکنیک درست، بیفایده است.
استفاده از دریل چکشی (ضربه زن) روی سنگ مرمریت یا دیوارهای سفالی، باعث ایجاد “ریزترک” (Micro-cracks) در ساختار سنگ و خرد شدن جداره سفال میشود. تکنسین ماهر آرس میداند که برای هر متریال، دور موتور و نوع ضربه (Impact Rate) باید چگونه تنظیم شود تا بافت سنگ آسیب نبیند.
نوع سنگ حتی روی روش ایمنی (HSE) تاثیر میگذارد. در نماهای گرانیتی سنگین، تکنسین راپل باید از نقاط نگهدارنده موقت (Anchor Points) قویتری استفاده کند و شعاع دسترسی خود را محدودتر کند تا فشار مناسب را برای سوراخکاری فراهم کند. نجات فنی در نماهای سست نیز، پروتکلهای خاص خود را دارد که در بخش ایمنی به تفصیل بررسی خواهیم کرد.
ما در این مقاله فقط در مورد “خرید پیچ” صحبت نکردیم؛ در مورد “مهندسی پایداری” صحبت کردیم. مجموعه «آرس» با درک عمیق از رفتار سنگها (تراورتن، گرانیت، مرمریت و …) و شناخت دقیق شیمی و متالورژی اتصالات (رنگ، پیچ گالوانیزه، چسب اپوکسی)، به شما کمک میکند تا:
این دانش، ابزاری است که ما در اختیار کارفرما میگذاریم تا با چشم باز بر پروژه نظارت کند.
برای دریافت مشاوره با کارشناسان ما تماس بگیرید
تماس مستقیمچون پیچ سیاه در واکنش با رطوبت اکسید شده و حجمش زیاد میشود (زنگ میزند). این افزایش حجم باعث ترکیدن سنگ میشود. هزینه تعویض سنگ و نصب مجدد داربست یا راپل، دهها برابر اختلاف قیمت خرید پیچ گالوانیزه است.
سوراخ کردن این سنگها باعث شکستنشان میشود. اما موقعیت قرار گیری آنها تعیین کننده روش ایمن سازی آنهاست میتواند، استفاده از چسبهای پایه اپوکسی یا پلیاورتان (مانند مگامکس) به همراه بستهای فلزی مکمل باشد، یا سوراخکاری با صرف زمان و حوصله بیشتر توسط تکنسین با تجربه باشد.
خیر، مکانیزم عملکردش متفاوت است. در دیوارهای سفالی توخالی، رولپلاک ساده اصلا مقاومتی ندارد (چون در هواست!). رولپلاک پروانهای با ایجاد گره در پشت جدار سفال، مقاومتی بسیار بالا و متناسب با بار وارده ایجاد میکند.
شوک حرارتی (تغییر ناگهانی دما در شب و روز) باعث انبساط و انقباض سنگ میشود. اگر ملات خشک و صلب باشد، سنگ جدا میشود. در صورتیکه عمر ساختمان و شواهد ظاهری آن هشدار خطر ریزش را می دهند میبایست هرچه سریعتر نسبت به ایمن سازی آن اقدام کرد.
بله. متههای کند باعث طولانی شدن زمان و داغ شدن بیش از حد محل سوراخ (Overheating) سنگ میشوند که این تنش های اضافه در آینده باعث جدا شدن سنگ خواهند بود. استفاده از متههای الماسه ۴ شیار با کیفیت بالا (مانند برندهای هیلتی یا بوش) برای حفظ سلامت سنگ حیاتی است.
سادهترین راه برای پیچ، تست آهنربا نیست (چون هر دو جذب میشوند)، بلکه رنگ آن است. همچنین برای چسبها و رنگ، در قرارداد ذکر کنید که فقط از برندهای تایید شده و دارای استاندارد استفاده شود.
